१. या भारतात बंधुभाव (प्रार्थना)

कवी देवाजवळ मागणे मागतात. या भारतात बंधुभाव नेहमी नांदू दे. देशात अनेक पंथ व संप्रदाय आहेत. ते सर्व एकच दिसू देत. मतभेद नसावेत, एवढाच वर दे.

गरीब असो वा श्रीमंत, सर्वांनी एकमताने सुखाने राहावे. हिंदू, ख्रिश्चन, मुसलमान सर्वांची माणुसकी एकच आहे. स्वातंत्र्याचे सुख सर्वांना मिळावे.

सर्वांच्या मनात मानवता व राष्ट्रभावना जागी व्हावी. ठिकठिकाणी सामुदायिक प्रार्थना व्हावी. देशातील तरुण उद्योगी, वीर व शीलवान असावेत.

जातिभेद विसरून सर्वांनी एक व्हावे. अस्पृश्यता जगातून समूळ नष्ट व्हावी. निंदा करणाऱ्या दुष्ट लोकांच्या मनातही सत्य व न्याय वसावा.

प्रत्येक घर स्वर्गासारखे सुंदर व्हावे. संकटे व भीती नाहीशी व्हावीत. शेवटी कवी स्वतःसाठी फक्त सेवेची संधी मागतात.

• (अ) कवी भारतात काय नित्य वसावे अशी प्रार्थना करतात?
  कवी भारतात बंधुभाव नित्य वसावा अशी प्रार्थना करतात.
• (आ) देशातील तरुण कसे असावेत असे कवीला वाटते?
  देशातील तरुण उद्योगी, वीर व शीलवान असावेत असे कवीला वाटते.
• (इ) कवीला जगातून कोणती गोष्ट समूळ नष्ट व्हावी असे वाटते?
  कवीला जगातून अस्पृश्यता समूळ नष्ट व्हावी असे वाटते.
• (ई) कवी स्वतःसाठी देवाकडे काय मागतात?
  कवी स्वतःसाठी सदासर्वदा सेवा करण्याची संधी मागतात.

(अ) या प्रार्थनेतून कोणते सामाजिक विचार मांडले आहेत?

• सर्व धर्मांच्या लोकांनी बंधुभावाने राहावे — सर्वधर्मसमभाव.
• गरीब–श्रीमंत हा भेद न ठेवता सर्वांनी एकमताने नांदावे.
• जातिभेद व अस्पृश्यता समूळ नष्ट व्हावी.
• प्रत्येकाच्या मनात मानवता व राष्ट्रभावना जागी व्हावी.
• तरुणांनी उद्योगी व चारित्र्यसंपन्न बनून देशसेवा करावी.

(आ) ‘दे वरचि असा दे’ या ओळीचा अर्थ स्पष्ट करा.

‘वर’ म्हणजे देवाने प्रसन्न होऊन दिलेले दान. कवी म्हणतात, हे देवा, मला असाच वर दे. देशात बंधुभाव, एकता आणि माणुसकी नांदावी. यापेक्षा दुसरे काही नको.