१२. जाहिरात

रस्त्यावरून चालताना बाबा आणि सार्थक यांना रस्त्याच्या कडेला एक मोठी जाहिरात दिसते. ती पाहून सार्थक बाबांना विचारतो, ‘‘ही भिंतीवर लावलेली मोठी पाटी कशाची आहे?’’ बाबा सांगतात — एखाद्या वस्तूची किंवा सेवेची माहिती लोकांना सांगण्यासाठी जी पाटी, चित्र किंवा फलक लावतात, त्याला जाहिरात म्हणतात.

ती पुस्तक प्रदर्शनाची जाहिरात असते. सार्थकने शालेय साहित्य, किराणा, मोबाईल दुकान व दवाखान्याच्या जाहिराती पाहिलेल्या असतात. जाहिराती बस, भिंत, वर्तमानपत्र व रस्त्याच्या कडेला असतात. त्या लावायला पैसे द्यावे लागतात, हे बाबा सांगतात.

शेवटी बाबा जाहिरातीचा फायदा समजावतात — जाहिरातीमुळे विविध वस्तू, ठिकाणे व कार्यक्रम यांची माहिती मिळते; त्यामुळे कमी वेळात योग्य ठिकाणी जाऊन खरेदी करता येते व विविध सेवांचा लाभ घेता येतो. हे ऐकून सार्थकला जाहिरात म्हणजे काय, ते नीट समजते.

याशिवाय बाबांनी सांगितले, की भिंत, वर्तमानपत्र व रस्त्याच्या कडेला अशा अनेक ठिकाणीही जाहिराती असतात.

• विविध वस्तूंबद्दल, ठिकाणांबद्दल व कार्यक्रमांबद्दल लोकांना माहिती मिळते.
• कमी वेळात योग्य त्या ठिकाणी, योग्य वेळेत जाऊन वस्तूंची खरेदी करता येते.
• वेगवेगळ्या कार्यक्रमांचा आनंद घेता येतो.
• वेगवेगळ्या सेवांचाही लाभ घेता येतो.

• (अ) रस्त्याच्या कडेला एक मोठी जाहिरात दिसली.
• (आ) ही पुस्तक प्रदर्शनाची जाहिरात आहे.
• (इ) जाहिरात पाहून बाबा आणि सार्थक बोलू लागले.

• ‘ताजी भाजी, स्वस्त भाजी’ अशा हाका मारतात.
• भाज्या स्वच्छ धुऊन आकर्षक मांडतात.
• कोथिंबीर, मिरची थोडी फुकट देतात.
• ग्राहकांशी प्रेमाने बोलतात व सवलत देतात.

भाषेला सौंदर्य प्राप्त करून देणाऱ्या रचनांना अलंकारिक रचना म्हणतात. व्यवहारात जसे सोन्या-चांदीचे अलंकार असतात, तसेच भाषेत शब्दांचे अलंकार असतात. त्यामुळे भाषा प्रभावी व सुंदर बनते आणि बोलण्यातील अर्थ अधिक आकर्षकपणे प्रकट होतो.

अलंकाराचे दोन प्रकार :

शब्दालंकार : जे अलंकार शब्दांवर, त्यातील अक्षरे किंवा स्वरांसहित व्यंजन समूहावर आधारलेले असतात — म्हणजेच ज्यांमध्ये चमत्कृती ही वर्णोच्चारापुरती किंवा विशिष्ट शब्दयोजनेपुरती मर्यादित असते, त्यांना ‘शब्दालंकार’ म्हणतात.

शब्दालंकाराचे प्रकार :

(आ) दुकानातील उपलब्ध पुस्तकांचे प्रकार —

याशिवाय वह्या व पेन हे शालेय साहित्यही तेथे उपलब्ध आहे.

• सर्व इयत्तांची पुस्तके व स्पर्धा परीक्षांची पुस्तके एकाच ठिकाणी मिळतात.
• अद्ययावत व दर्जेदार साहित्य उपलब्ध आहे.
• नम्र व तत्पर सेवा दिली जाते.
• सर्व शालेय पुस्तकांवर १५% सूट मिळते.
• दुकानाची वेळ सकाळी १० ते रात्री ९ अशी सोयीची आहे.
• पत्ता व भ्रमणध्वनी क्रमांक दिल्याने संपर्क साधणे सोपे आहे.

• पुस्तकांची रंगीत चित्रे वापरावीत.
• ब्रीदवाक्य ठळक व मोठ्या अक्षरांत लिहावे.
• दुकानाची जवळची खूण (लँडमार्क) द्यावी.
• मजकूर कमी व मुद्देसूद ठेवावा.

1. जाहिरात म्हणजे काय? — एखाद्या वस्तूची किंवा सेवेची माहिती लोकांना सांगण्यासाठी लावलेली पाटी, चित्र किंवा फलक.
2. पाठात बाबा कोणाशी बोलत आहेत? — आपला मुलगा सार्थक याच्याशी.
3. रस्त्याच्या कडेला कोणती जाहिरात दिसली? — पुस्तक प्रदर्शनाची.
4. जाहिराती कोठे कोठे असतात? — बस, भिंत, वर्तमानपत्र व रस्त्याच्या कडेला अशा अनेक ठिकाणी.
5. जाहिरात लावायला जास्त पैसे केव्हा लागतात? — जागा मोठी व चांगली असेल तेव्हा.
6. ‘फलक’ या शब्दाचा अर्थ काय? — पाटी.
7. ‘मोबाईल’ यासाठी मराठी शब्द कोणता? — भ्रमणध्वनी.
8. शब्दालंकाराचे तीन प्रकार कोणते? — अनुप्रास, यमक व श्लेष.