इयत्ता १० वी · मराठी

उपयोजित लेखन (भाग १)

पत्रलेखन, सारांश लेखन आणि जाहिरात लेखन — संपूर्ण नमुना कृती व उत्तरे. महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ (बालभारती).

Advertisement

१. पत्रलेखन (Letter Writing)

१पत्रलेखन नमुना कृती-१ : हिरवाई ट्रस्ट, तळेगांव दाभाडे यांना विद्यार्थी प्रतिनिधी या नात्याने शाळेत वृक्षारोपण करण्यासाठी रोपांची मागणी करणारे पत्र लिहा.

दिनांक: ५ जून २०२३

प्रति,
मा. व्यवस्थापक,
हिरवाई ट्रस्ट,
बालोद्यान मार्ग, तळेगांव दाभाडे.

विषय: शाळेत वृक्षारोपण करण्यासाठी रोपांची मागणी करण्याबाबत.

महोदय,

मी अ. ब. क., 'ज्ञानदा विद्यालय, तळेगांव दाभाडे' या शाळेचा विद्यार्थी प्रतिनिधी या नात्याने हे पत्र लिहीत आहे. जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त आपल्या हिरवाई ट्रस्टतर्फे रोपांचे मोफत वाटप करण्यात येत आहे, हे वाचून अत्यंत आनंद झाला.

दरवर्षीप्रमाणे आमच्या शाळेतही या निमित्ताने 'वृक्षारोपण सप्ताह' आयोजित करण्यात आला आहे. त्यासाठी आम्हांला विविध प्रकारच्या ५० रोपांची (उदा. आंबा, वड, पिंपळ, कडुलिंब, आवळा) आवश्यकता आहे. तरी कृपया ही रोपे आमच्या शाळेला उपलब्ध करून द्यावीत, ही नम्र विनंती. पर्यावरण संवर्धनाच्या या उपक्रमात सहभागी होण्याची संधी आपण आम्हांला द्याल, याची खात्री आहे.

रोपे घेण्यासाठी आमचे शिक्षक आपल्या कार्यालयात योग्य वेळी उपस्थित राहतील.

आपला नम्र,
अ. ब. क.
विद्यार्थी प्रतिनिधी, ज्ञानदा विद्यालय,
तळेगांव दाभाडे.
ई-मेल: abc@gyanadavidalaya.com

२पत्रलेखन नमुना कृती-१ : हिरवाई ट्रस्टच्या चांगल्या उपक्रमाबाबत त्यांचे अभिनंदन करणारे पत्र लिहा.

दिनांक: ६ जून २०२३

प्रति,
मा. व्यवस्थापक,
हिरवाई ट्रस्ट,
बालोद्यान मार्ग, तळेगांव दाभाडे.

विषय: 'झाडे लावा... झाडे जगवा' या उत्कृष्ट उपक्रमाबद्दल अभिनंदन.

महोदय,

मी अ. ब. क., तळेगांव दाभाडे येथील एक जागरूक नागरिक व विद्यार्थी प्रतिनिधी म्हणून हे पत्र लिहीत आहे. जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त आपल्या हिरवाई ट्रस्टतर्फे 'झाडे लावा... झाडे जगवा' या संदेशासह रोपांचे जे मोफत वाटप करण्यात आले, त्या उपक्रमाचे मी मनःपूर्वक अभिनंदन करतो.

आजच्या काळात पर्यावरणाचा होत असलेला ऱ्हास थांबवण्यासाठी अशा उपक्रमांची नितांत आवश्यकता आहे. आपल्या संस्थेने केवळ संदेश न देता प्रत्यक्ष कृतीतून समाजासमोर एक उत्तम आदर्श ठेवला आहे. आपल्या या मोफत रोपवाटपामुळे परिसरातील अनेक नागरिकांना आणि शाळांना वृक्षारोपण करण्याची प्रेरणा मिळाली आहे.

आपल्या ट्रस्टचे हे कार्य असेच अविरत चालू राहो आणि त्यातून संपूर्ण तळेगांव परिसर हिरवागार होवो, याच सदिच्छा!

आपला नम्र,
अ. ब. क.
विद्यार्थी प्रतिनिधी,
तळेगांव दाभाडे.
ई-मेल: abc@citizenmail.com

३पत्रलेखन नमुना कृती-२ : 'अआइई मराठी सुलेखन वर्ग' यामध्ये विद्यार्थी या नात्याने प्रवेश देण्याची विनंती करणारे पत्र संबंधित व्यक्तीला लिहा.

दिनांक: २५ एप्रिल २०२३

प्रति,
श्री. विनय गायकवाड,
विनय ॲकॅडमी,
२, सोमवार पेठ, कराड.

विषय: मराठी सुलेखन वर्गात प्रवेश मिळण्याबाबत.

महोदय,

मी अ. ब. क., इयत्ता दहावीत शिकणारा विद्यार्थी असून हे पत्र प्रवेशाच्या विनंतीसाठी लिहीत आहे. नुकतीच मला आपल्या विनय ॲकॅडमीतर्फे १ मे ते ३१ मे या कालावधीत आयोजित केल्या जाणाऱ्या 'अआइई मराठी सुलेखन वर्गा'ची जाहिरात वाचनात आली.

माझे मराठी हस्ताक्षर थोडे वळणदार आणि सुवाच्य व्हावे, अशी माझी खूप दिवसांपासूनची इच्छा आहे. आपल्या मार्गदर्शनाखाली माझे अक्षर नक्कीच सुधारेल याची मला खात्री आहे. तरी कृपया मला या सुलेखन वर्गात प्रवेश द्यावा, ही नम्र विनंती.

या वर्गाची प्रवेश फी व इतर आवश्यक माहिती मला ई-मेलद्वारे किंवा पत्राने कळवल्यास मी त्वरित फी भरून माझा प्रवेश निश्चित करेन.

आपला नम्र,
अ. ब. क.
विद्यार्थी,
कराड.
ई-मेल: abc@studentmail.com

Advertisement

२. सारांश लेखन (Summary Writing)

४सारांश लेखन नमुना कृती : मुकुल डे आणि गुरुदेव यांच्यावरील उताऱ्याचे सारांश लेखन करा.

मुलांच्या आवडीनुसार शिक्षण

निसर्गातील वृक्षवेली स्वधर्माने वाढतात त्याप्रमाणे विद्यार्थ्याने वाढावे अशी गुरुदेवांची इच्छा असल्यामुळे त्यांनी प्रसिद्ध चित्रकार मुकुल डे यांना चित्रकलेकडे व नृत्यप्रेमी शांतिदेव घोष यांना संगीत कलेकडे जाण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. व्यक्तीची आवड व योग्यता ओळखून त्याला योग्य शिक्षण दिले की त्याची मूळ बीजधर्माप्रमाणे वाढ होते. म्हणूनच गुरुदेव प्राथमिक शाळेपासूनच मुलामुलींना त्यांच्या कलानुसार शिक्षण देण्याचा आग्रह धरत असत.

३. जाहिरात लेखन (Advertisement Writing)

५जाहिरात लेखन नमुना कृती (अ) : 'वाळके शक्ती व्यायामशाळा' या जाहिरातीचे वाचन करून खालील कृती सोडवा.
  • (१) व्यायामशाळेचे व्यवस्थापक : प्रो. विशाल वाळके.
  • (२) व्यायामशाळेच्या ब्रीदवाक्याचा अर्थ : 'आरोग्यम् धनसम्पदा' म्हणजेच उत्तम आरोग्य हीच माणसाची खरी संपत्ती आहे.
  • (३) व्यायामशाळेची वैशिष्ट्ये : वातानुकूलित प्रशस्त जागा, आधुनिक सामग्री, सोईस्कर वेळा आणि तज्ज्ञ प्रशिक्षक.
  • (४) जाहिरातीतून मिळणारा संदेश : योगासने व व्यायाम हीच खऱ्या आणि निरोगी आरोग्याची गुरुकिल्ली आहे.
६जाहिरात लेखन नमुना कृती (आ) : 'आईस्क्रीम पार्लर' या विषयावर आकर्षक जाहिरात तयार करा.

🍦 गारेगार आईस्क्रीम पार्लर 🍦

उन्हाळ्याची काहिली... आणि गारेगार आईस्क्रीमची मेजवानी!

तुमच्या शहरात प्रथमच घेऊन येत आहोत शुद्ध दुधापासून बनवलेले, १००% शाकाहारी आणि नैसर्गिक चवीचे अस्सल आईस्क्रीम!

आमची वैशिष्ट्ये:
✓ ४० हून अधिक भन्नाट फ्लेव्हर्स
✓ मँगो, पिस्ता, बटरस्कॉच आणि खास 'गारेगार स्पेशल फालुदा'
✓ स्वच्छ आणि वातानुकूलित बैठक व्यवस्था
✓ फॅमिली पॅकवर १०% विशेष सवलत!

चला तर मग, आजच भेट द्या आणि उन्हाळ्याचा आनंद द्विगुणित करा!

पत्ता: गारेगार आईस्क्रीम पार्लर, टिळक रोड, पुणे.
संपर्क: ९८७६५४३२१० | वेळ: सकाळी १० ते रात्री ११

७जाहिरात लेखन नमुना कृती (इ) : प्रवासी बॅग्ज, मजबूत, सुंदर रंग, ग्राहक समाधान — या शब्दांचा वापर करून जाहिरात तयार करा.

🎒 सफर ट्रॅव्हल बॅग्ज 🎒

तुमचा प्रवास सुखकर आणि सुरक्षित करण्यासाठी...

प्रवासात तुमचे सामान सुरक्षित राहावे म्हणून आम्ही घेऊन आलो आहोत उत्तम दर्जाच्या प्रवासी बॅग्ज. आता प्रत्येक सफर होईल आनंददायी!

आमच्या बॅग्जची वैशिष्ट्ये:
✓ अतिशय मजबूत आणि टिकाऊ मटेरियल
✓ डोळ्यांचे पारणे फेडणारे सुंदर रंग आणि आकर्षक डिझाईन्स
✓ हलक्या वजनाच्या आणि भरपूर जागा असलेल्या बॅग्ज
✓ १ वर्षाची खात्रीशीर वॉरंटी!

शेकडो ग्राहकांचा विश्वास आणि १००% ग्राहक समाधान!

आजच खरेदी करा आणि मिळवा २०% आकर्षक सूट!

पत्ता: सफर ट्रॅव्हल्स आणि बॅग्ज, स्टेशन रोड, मुंबई.
संपर्क: ९१२३४५६७८९ | ई-मेल: safarbags@email.com