१६. स्वप्न करू साकार (कविता)

आशयसौंदर्य : 'स्वप्न करू साकार' या कवितेत किशोर पाठक यांनी भारताच्या उज्ज्वल आणि समृद्ध भविष्याचे स्वप्न रंगवले आहे. नव्या पिढीच्या आणि नव्या युगाच्या आशा-आकांक्षा या ओळींतून अत्यंत प्रभावीपणे व्यक्त झाल्या आहेत.

काव्यसौंदर्य : या देशातील मातीवर (भूमीवर) आपला जन्मसिद्ध अधिकार आहे. त्यामुळे या देशाची प्रगती करण्याची जबाबदारीही आपलीच आहे. आपण सर्व तरुण पिढी एकत्र येऊन आपल्या नव्या युगाचे आणि प्रगतीच्या क्रांतीचे स्वप्न नक्कीच साकार करू, असा प्रबळ आत्मविश्वास कवीने व्यक्त केला आहे.

भाषिक वैशिष्ट्ये : साध्या, सोप्या आणि तालबद्ध शब्दांतून देशप्रेमाचा आणि एकजुटीचा संदेश कवीने दिला आहे. 'अधिकार' आणि 'साकार' या यमकामुळे या पंक्तींना एक सुंदर नादमाधुर्य प्राप्त झाले आहे.

१) शेतामधुनी पिकवू मोती, धन हे अपरंपार :
शेतात घाम गाळून आपण मोत्यांसारखे पांढरे शुभ्र आणि मौल्यवान धान्य पिकवूया. हेच आपले खरे आणि अपरंपार (कधीही न संपणारे) धन आहे. कृषिसंस्कृतीचे आणि श्रमाचे महत्त्व या ओळींतून सूचित होते.

२) घराघरांतून जन्म घेतसे तेज नवा अवतार :
प्रत्येक घरातून आता नवीन विचार, ऊर्जा आणि कर्तृत्व घेऊन तरुण पिढी (तेज) जन्माला येत आहे. ही उत्साही तरुण पिढी म्हणजेच जणू देशाच्या प्रगतीचा एक 'नवा अवतार' आहे, असा अर्थ यातून सूचित होतो.

कवी किशोर पाठक यांनी भारताच्या उज्ज्वल आणि समृद्ध भविष्याचे स्वप्न बघितले आहे. शेतात अपार कष्ट करून मोत्यांसारखे धान्य पिकवणारे शेतकरी आणि यंत्रांवर काम करून उद्योगधंदे वाढवणारे कामगार या देशाचा विकास करतील. सर्वांनी एकजुटीने काम केले तर या देशात नक्कीच नवी क्रांती घडेल.

संपूर्ण विश्वाचे ऐश्वर्य आणि संपत्ती आपण लाख पटीने वाढवू, आणि प्रगतीचे हे महान स्वप्न आपल्या कर्तबगार हातांनी खऱ्या अर्थाने साकार करू, असे सुंदर स्वप्न कवीने पाहिले आहे.

"हजार आम्ही एकी बळकट, सर्वांचे हो एकच मनगट" या ओळींतून कवीने एकात्मतेचा महान संदेश दिला आहे. देशातील लोक जरी संख्येने हजारो किंवा लाखो असले, तरी त्यांची एकजूट अत्यंत बळकट असली पाहिजे.

जेव्हा सर्वांचे हात (मनगटे) एकत्र येऊन काम करतील, तेव्हा त्या एकजुटीच्या ताकदीने (शक्तीची नौबत) कोणतेही कठीण कार्य सहज पूर्ण करता येईल. देशाच्या विकासासाठी आणि उत्क्रांती घडवून आणण्यासाठी सर्वांनी एकत्र येणे आवश्यक आहे, हाच एकात्मतेचा विचार या कवितेतून मिळतो.