४. उपास

वजन कमी करण्यासाठी पंतांनी दोरीवरच्या उड्या मारण्याचा व्यायाम सुरू केला, पण त्यांच्या घरात जागा खूपच कमी होती (आठ गुणिले दहाची खोली). पहिल्याच प्रयत्नात त्यांची दोरी ड्रेसिंग टेबलावरच्या तेलांच्या व औषधांच्या बाटल्या खाली पाडून मोकळी झाली. दुसऱ्या प्रयत्नात त्यांनी अर्धवट गॅलरीत आणि अर्धवट घरात उभे राहून दोरी फिरवली, तेव्हा ती थेट शेजारी राहणाऱ्या आचार्य बाबा बर्वे यांच्या गळ्यात जाऊन अडकली.

आचार्य बर्वे हे आधीच पंतांच्या उपासावर रागावलेले होते. त्यांच्या गळ्यात दोरी अडकल्यावर त्यांनी जो आरडाओरडा केला आणि संताप व्यक्त केला, तो प्रसंग अत्यंत विनोदी आहे. व्यायाम करण्यासाठी गेलेल्या पंतांच्या पदरी जो हास्यास्पद गोंधळ पडतो, तो पु. ल. देशपांडे यांनी खूप खुमासदारपणे रंगवला आहे.

पंतांनी वजन कमी करण्याचा संकल्प केल्यावर त्यांच्या पत्नीने त्यांना मदत करण्याच्या नावाखाली जो उत्साह दाखवला, तो खरोखरच भयंकर होता. तिने स्वयंपाकघरातून कोबी, कॉलिफ्लॉवर यांसारख्या बाळसेदार भाज्यांची हकालपट्टी केली आणि पडवळ, शेवग्याच्या शेंगा, भेंडी अशा सडपातळ भाज्या पंतांना खायला घालण्यास सुरुवात केली.

सर्वांत मोठा विनोद म्हणजे तिने पंतांना जो 'बिनसाखरेचा' चहा दिला, त्यात सुरुवातीला साखर होतीच! "घरातली थोडीशी साखर उरली होती, ती संपेपर्यंत म्हटलं घालू" असे अत्यंत निर्धास्त उत्तर तिने दिले. आणि वरून मुलांसाठी लाडू बनवून पंतांच्या वजन कमी करण्याच्या संकल्पाला सुरुंग लावला. "कोणाचं मागून खात नाही, स्वतःच कमवून खातो. वाढलं तर वाढू दे वजन!" असा तिचा युक्तिवाद पंतांच्या डाएटला पूर्णपणे उधळून लावणारा होता.

मला या पाठातील 'अण्णा नाडगौडाच्या पार्टीचा प्रसंग' सर्वांत जास्त आवडला. पंतांनी नुकताच डाएटचा संकल्प केला होता आणि त्याच दिवशी ऑफिसमध्ये पार्टी ठरली. आचाऱ्याने जणू पंतांच्या डाएटवर सूड उगवण्यासाठीच सर्व पदार्थ कॅलरीजनी खचाखच भरलेले बनवले होते. मिठाईत साखरेऐवजी साखरेतच मिठाई होती.

पंतांना भजी खाण्याचा मोह आवरता आला नाही. त्यांनी भज्यांची सहावी प्लेट उडवली आणि मग केविलवाण्या स्वरात "मी डाएटवर आहे" असे सांगितले. हे ऐकून ऑफिसमधील सर्वांनी त्यांना वेड्यात काढले आणि वजन कमी करण्यासाठी भलतेच सल्ले दिले. पंतांचा हा खादाडपणा आणि त्यांचा केविलवाणा बचाव यामुळे हा प्रसंग खूपच खळखळून हसवणारा वाटतो.