६. चुडीवाला

अब्दुल हा जरी एक सामान्य आणि गरीब बांगड्या विकणारा माणूस असला, तरी त्याचे विचार व कार्य खूप महान होते. समाजातील ज्या कुष्ठरोगी महिलांना आणि मुलींना लोक भीतीने वाळीत टाकत असत, त्यांच्याकडे अब्दुल न घाबरता जात असे. तो वर्षातून दोनदा तपोवनात जाऊन त्यांना मोफत व त्यांच्या आवडीच्या बांगड्या भरत असे.

त्याला या कामातून एक रुपयाही मिळत नसे; उलट त्याच्या स्वतःच्या धंद्याचे नुकसान होत असे. तरीही त्या आजारी स्त्रियांच्या चेहऱ्यावरील आनंद पाहून त्याला जे समाधान मिळायचे, ते त्याच्यासाठी लाखमोलाचे होते. कोणतीही अपेक्षा न ठेवता उपेक्षितांच्या आयुष्यात आनंदाचे क्षण निर्माण करणे, हीच खरी मानवसेवा आहे. अब्दुलच्या याच निस्वार्थ वृत्तीमुळे तो खऱ्या अर्थाने एक थोर समाजसेवक ठरतो.

शन्नू ही अब्दुलची पत्नी होती आणि संसाराची सर्व जबाबदारी व चिंता तिलाच भेडसावत होती. त्यांच्या घरात गरिबी होती आणि त्यांचा मुलगा अन्वर याला साध्या साध्या गोष्टींसाठी हट्ट करून रडावे लागत असे (उदा. खिम्यासाठी हट्ट). सणासुदीच्या दिवशी, जेव्हा धंद्यातून चार पैसे जास्त मिळण्याची शक्यता असायची, नेमक्या त्याच दिवशी अब्दुल धंदा सोडून तपोवनात मोफत बांगड्या भरायला जात असे.

शन्नूच्या वागण्यात स्वार्थ नव्हता, तर आपल्या कुटुंबाची भूक आणि मुलाच्या इच्छा पूर्ण न झाल्याची ती हतबलता होती. घराची आर्थिक स्थिती सुधारण्यासाठी पतीने अधिक व्यावहारिक व्हावे आणि पैसे कमवावेत, हाच तिच्या चिडचिडीमागील मूळ विचार होता, असे मला वाटते.

आजचे युग हे डिजिटल तंत्रज्ञानाचे युग आहे. अब्दुलचा मुलगा अन्वर जर तंत्रज्ञानाचा वापर करून व्यवसाय वाढवू इच्छित असेल, तर तो सोशल मीडियाचा (उदा. फेसबूक, इंस्टाग्राम, व्हॉट्सॲप) प्रभावी वापर करू शकतो. तो दुकानातील सुंदर आणि नवीन डिझाईनच्या बांगड्यांचे फोटो व व्हिडिओ काढून सोशल मीडियावर टाकू शकतो.

तसेच, ग्राहकांना घरबसल्या ऑर्डर करण्यासाठी तो गुगल पे (UPI) सारख्या डिजिटल पेमेंटची सुविधा उपलब्ध करून देऊ शकतो आणि 'होम डिलिव्हरी'ची व्यवस्था करू शकतो. सणांच्या वेळी विशेष ऑफर्स ठेवून तो व्हॉट्सॲप ग्रुपद्वारे आपल्या ग्राहकांशी जोडलेला राहू शकतो. अशा प्रकारे योग्य ऑनलाइन मार्केटिंग करून तो आपला पारंपरिक व्यवसाय नक्कीच आधुनिक व मोठा करू शकेल.