इयत्ता ५ वी · मराठी

११. इंधनबचत

महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ (बालभारती) इयत्ता ५ वी मराठी पाठ ११ — संपूर्ण स्वाध्याय व प्रश्नांची उत्तरे.

Advertisement

स्वाध्याय

प्र. १एका वाक्यात उत्तरे लिहा.

(अ) हा संवाद कोठे झाला?
हा संवाद दिनूच्या स्वयंपाकघरात झाला.

(आ) संवादात किती पात्रे आहेत ?
या संवादात दिनू आणि फातिमा ही दोन पात्रे आहेत.

(इ) दिनूला कशाचे महत्त्व पटले ?
दिनूला इंधनबचतीचे (म्हणजेच गॅसची बचत करण्याचे) महत्त्व पटले.

प्र. २खालील चित्रे पाहा. त्यांखालील वाक्ये वाचा. इंधनबचतीचे आणखी मार्ग सांगा.

इंधनबचतीचे आणखी मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत :

  1. जवळच्या अंतरावर जायचे असल्यास पायी चालत जावे किंवा सायकलचा वापर करावा.
  2. अन्न शिजवताना नेहमी प्रेशर कुकरचा वापर करावा, जेणेकरून अन्न लवकर शिजते आणि गॅसची बचत होते.
  3. सार्वजनिक वाहतुकीचा (बस, रेल्वे) जास्तीत जास्त वापर करावा; खाजगी वाहनांचा वापर कमी करावा.
  4. सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या उपकरणांचा (उदा. सौर बंब, सौरचूल) वापर करावा.
  5. वाहतूक कोंडीत (ट्रॅफिक सिग्नलवर) वाहन थांबवले असल्यास इंजिन बंद ठेवावे.

Advertisement

प्र. ३खालील साधने ओळखा. ही साधने वापरण्यासाठी कोणते इंधन लागते? यांपैकी कोणते साधन वापरल्यामुळे सर्वांत जास्त इंधनबचत होते ते घरी चर्चा करून सांगा.

चित्रात दिलेली साधने आणि त्यासाठी लागणारे इंधन खालीलप्रमाणे आहे :

चित्रातील साधनलागणारे इंधन
१. शेगडीकोळसा किंवा लाकूड
२. स्टोव्हरॉकेल (केरोसीन)
३. गॅस शेगडीएलपीजी गॅस (LPG)
४. बायोगॅस संयंत्रशेण, पालापाचोळा किंवा ओला कचरा
५. सौरचूल (सोलर कुकर)सौरऊर्जा (सूर्यप्रकाश)

सर्वांत जास्त इंधनबचत : या सर्व साधनांपैकी सौरचूल (सोलर कुकर) वापरल्यामुळे सर्वांत जास्त इंधनबचत होते. कारण यासाठी कोणतीही खरेदी केलेली ऊर्जा लागत नाही; सूर्यापासून मिळणारी ऊर्जा ही पूर्णपणे मोफत, नैसर्गिक आणि प्रदूषणमुक्त असते.

★वाचू आणि हसू (विनोद)

सनी :आई, वाढदिवसाला मी तुला आरसा देणार आहे.

आई :अरे सनी, पण आपल्याकडे आहे ना आरसा !

सनी :अगं आई, तो मघाशीच माझ्याकडून फुटला ना !