इयत्ता ५ वी · मराठी

१२. बोलावे कसे?

महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ (बालभारती) इयत्ता ५ वी मराठी पाठ १२ — संपूर्ण स्वाध्याय व व्याकरणावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे.

Advertisement

स्वाध्याय

प्र. १अशा वेळी तुम्ही काय कराल, ते लिहा.

(अ) तुम्ही प्रवास करताना एखादी वृद्ध व्यक्ती बसमध्ये उभी आहे.
मी माझ्या जागेवरून उठून त्या वृद्ध व्यक्तीला बसायला माझी जागा देईन.

(आ) लहान मूल कडेवर घेऊन एक काकू बसमध्ये उभ्या आहेत.
मी त्या काकूंना बसायला माझी जागा देईन, जेणेकरून त्यांना आणि त्यांच्या बाळाला बसमध्ये उभे राहण्याचा त्रास होणार नाही.

(इ) तुमच्या घरच्या फोनवर अनोळखी व्यक्तीचा फोन आला आहे.
मी नम्रपणे त्यांचे नाव आणि कोणाशी बोलायचे आहे ते विचारेन. घरातील मोठ्या व्यक्तीला फोन देईन किंवा त्यांचा निरोप लिहून ठेवेन. अनोळखी व्यक्तीला घरातील कोणतीही खासगी माहिती सांगणार नाही.

(ई) एखादी अनोळखी व्यक्ती पत्ता शोधत तुमच्या घरी आली आहे.
मी त्या व्यक्तीला तो पत्ता नीट समजावून सांगेन आणि शक्य असल्यास त्यांना घर शोधायला मदत करेन.

(उ) तुमच्या शाळेतील एखादा अपंग विद्यार्थी तुमच्या घराजवळ राहतो.
मी त्याला शाळेत ये-जा करताना सोबत नेईन आणि अभ्यासात किंवा इतर कामांत माझी शक्य ती सर्व मदत करेन.

Advertisement

प्र. २खालील रकाने वाचा व शिक्षकांच्या मदतीने समजून घ्या.
व्यक्तीवस्तू / ठिकाण / वाहनगुण
अंजू, संजू, दिनेश, आजीघर, फोन, बस, रेल्वेनम्रपणा

व्याकरण : व्यक्ती, वस्तू, ठिकाण, गुण यांच्या ठेवलेल्या नावांना 'नाम' असे म्हणतात. (उदा. अंजू, घर, नम्रपणा ही सर्व नामे आहेत.)

प्र. ३खालील वाक्यांतील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.
(अ) हॅलो काका, मी संजू बोलतोय. (काका, संजू)
(आ) आजी, तुम्ही या जागेवर बसा. (आजी, जागा)
(इ) दिनेश हा गुणी मुलगा आहे. (दिनेश, मुलगा)
प्र. ४खालील वाक्यांत योग्य नामे लिहा.

(अ) ........ हा माझा जिवलग मित्र आहे.
सुमित हा माझा जिवलग मित्र आहे. (तुम्ही तुमच्या मित्राचे नाव लिहू शकता.)

(आ) माझ्या दप्तरात ...., ...., .... या वस्तू आहेत.
माझ्या दप्तरात वही, पुस्तक, पेन या वस्तू आहेत.

प्र. ५खालील गोलातील शब्दांना शेजारच्या माळेतील योग्य मणी लावा. नवीन शब्द तयार करा. उदा., ओल - ओलावा.

दिलेले शब्द : माया, कष्ट, गोड, लहान, चपळ, मोठे. प्रत्यय (मणी) : ळू, वा, पण, ता.

मूळ शब्दमणी (प्रत्यय)तयार झालेला नवीन शब्द
माया+ ळूमायाळू
कष्ट+ ळूकष्टाळू
गोड+ वागोडवा
लहान+ पणलहानपण
चपळ+ ताचपळता
मोठे+ पणमोठेपण