इयत्ता ५ वी · मराठी

२५. मालतीची चतुराई

पाठाचा संपूर्ण स्वाध्याय, प्रश्नांची उत्तरे आणि व्याकरण — महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ (बालभारती).

Advertisement

१खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

(अ) मालतीला कोणत्या गोष्टीचे नवल वाटले?
सकाळी मलण्णा उठून गोठ्यात गेला, तेव्हा तिथे एकच बैल होता आणि दुसरा बैल गायब होता, या गोष्टीचे मालतीला नवल वाटले.

(आ) मलण्णा डोक्याला हात लावून का बसला ?
गावभर शोधूनही बैल सापडला नाही; आता एका बैलावर शेती कशी करायची, या काळजीने मलण्णा डोक्याला हात लावून बसला.

(इ) बैल चोरणारा माणूस मनातून का घाबरला ?
मालतीने आपला हरवलेला बैल ओळखला आणि 'या माणसाने आमचा बैल चोरला' असा आरडाओरडा करायला सुरुवात केली, म्हणून बैल चोरणारा माणूस मनातून घाबरला.

(ई) मालतीने युक्ती करायचे का ठरवले ?
हा चोर आपला बैल सहजासहजी देणार नाही, हे मालतीच्या लक्षात आले, म्हणून तिने युक्ती करायचे ठरवले.

(उ) मालतीने कोणती युक्ती केली ?
मालतीने झटकन बैलाच्या डोळ्यांवर हात धरला आणि चोराला विचारले, "सांग बरं, याचा कोणता डोळा अधू आहे, डावा की उजवा?" ही युक्ती मालतीने केली.

(ऊ) चोराची भंबेरी का उडाली ?
जेव्हा मालतीने बैलाच्या डोळ्यांवरचा हात बाजूला केला आणि "अरे चोरा, या बैलाचे दोन्ही डोळे चांगले आहेत," असे म्हटले, तेव्हा लोकांसमोर आपली लबाडी उघडकीस आल्याने चोराची भंबेरी उडाली.

२रिकाम्या जागी पाठातील योग्य शब्द लिहा.
  • (अ) मालती झटकन बाहेर आली.
  • (आ) एका बैलावर नांगरणी कशी करायची ?
  • (इ) तेवढ्यात मालतीला त्यांचा हरवलेला बैल दिसला.
  • (ई) बैलाभोवती लोकांची गर्दी जमली.
  • (उ) सगळ्यांनी मालतीच्या चतुराईचे कौतुक केले.

Advertisement

३पटकन, झटकन यांसारखे आणखी शब्द लिहा.
चटकन मटकन खटकन पटपट झटपट सटकन कटकन
४आरडाओरडा, सहजासहजी, हे जोडशब्द आलेली पाठातील वाक्ये लिहा.

१. "या माणसाने आमचा बैल चोरला," असे म्हणत तिने आरडाओरडा करायला सुरुवात केली.

२. हा चोर आपला बैल सहजासहजी देणार नाही.

५मालतीच्या चतुराईचे सर्वांनी कौतुक केले. तुमच्या/मित्राच्या/मैत्रिणीच्या चतुरपणाचे कौतुक कधी झाले आहे का ? घरी व वर्गात सांगा.

हो, एकदा आम्ही बाजारात गेलो असताना एका फसवणाऱ्या दुकानदाराने चुकीचे वजन करून दिले. तेव्हा माझ्या मित्राने तिथेच दुसऱ्या काट्यावर हुशारीने ते वजन तपासून दाखवले आणि दुकानदाराची चोरी पकडून दिली. तेव्हा तिथे जमलेल्या सगळ्यांनी माझ्या मित्राच्या चतुरपणाचे खूप कौतुक केले.

६खालील शब्दांचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.
  • (अ) खरेदी × विक्री
  • (आ) लहान × मोठा
  • (इ) डावा × उजवा
७खालील शब्द असेच लिहा.

दोन्ही, गोष्टी, विक्री, निरीक्षण, गर्दी, स्त्री.

★उपक्रम : आतापर्यंतच्या पाठांत आलेले जोडशब्द शोधा. ते 'माझा शब्दसंग्रह' वहीत लिहा.

पाठातील काही जोडशब्द: भाजीभाकरी, खरेदी-विक्री, आरडाओरडा, सहजासहजी, हातपाय, अंजारले-गोंजारले.