१२. रोजनिशी (स्थूलवाचन)

1. (अ) वैष्णवीच्या शाळेत 'बालदिन' कसा साजरा झाला?
   वैष्णवीच्या शाळेत १४ नोव्हेंबरला 'बालदिन' साजरा करण्यात आला. या निमित्ताने सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि मुलांची वेशभूषा स्पर्धा घेण्यात आली. मुलांनी विविध थोर पुरुषांची वेशभूषा करून त्यांची प्रसिद्ध वचने सादर केली (उदा. वैष्णवीने सावित्रीबाई फुलेंची वेशभूषा केली होती). प्रमुख पाहुण्यांनी अध्यक्षीय भाषणात विद्यार्थ्यांना शुभेच्छा दिल्या आणि शेवटी सर्वांना खाऊ देण्यात आला.
2. (आ) शिवारामध्ये गेल्यावर मुलांनी कोणकोणती पिके व फळझाडे पाहिली?
   'सुगीचे दिवस' प्रत्यक्ष बघण्यासाठी शिवारामध्ये गेल्यावर मुलांनी मोत्यासारखी ज्वारी असलेली कणसे, तुरीच्या शेंगा, भुईमुगाच्या शेंगा आणि कपाशीच्या बोंडांतून डोकावणारा पांढराशुभ्र कापूस ही पिके पाहिली. तसेच, पेरू, सीताफळ, आवळा, चिंच आणि बोरीची फळांनी लदबदलेली फळझाडेही मुलांनी पाहिली.
3. (इ) वैष्णवीचा वाढदिवस कशाप्रकारे साजरा झाला?
   सकाळपासूनच नातेवाईकांनी व मित्रमैत्रिणींनी फोन करून वैष्णवीला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या. वाढदिवसाच्या निमित्ताने ती आपल्या आई-बाबांसोबत आदिवासी समाज कल्याण विभागाच्या वसतिगृहात गेली. तिथे तिने शिक्षणासाठी आईवडिलांपासून दूर राहणाऱ्या दुर्गम भागातील मुलांना खाऊचे वाटप केले आणि त्यांच्याकडून शिक्षणाची नवी उमेद घेत एक प्रेरणादायी वाढदिवस साजरा केला.

1. (अ) वैष्णवीच्या रोजनिशीतील कोणते पान तुम्हांला सर्वांत जास्त आवडले?
   मला वैष्णवीच्या रोजनिशीतील '१६ नोव्हेंबर'चे पान सर्वांत जास्त आवडले. कारण, या दिवशी तिने स्वतःचा वाढदिवस केवळ स्वतःच्या मनोरंजनापुरता मर्यादित न ठेवता, तो आदिवासी वसतिगृहातील गरजू मुलांना खाऊ वाटून साजरा केला. यातून तिची संवेदनशीलता आणि समाजाप्रती असलेली जाणीव दिसून येते.
2. (आ) वैष्णवीला गहिवरून आले.
   आदिवासी समाज कल्याण विभागाच्या वसतिगृहातील मुले-मुली शिक्षणासाठी आपल्या आईवडिलांपासून दूर राहत होती. वाढदिवसानिमित्त खाऊ वाटताना, आईवडिलांपासून दूर असलेल्या त्या लहान मुलांना पाहून वैष्णवीच्या मनात त्यांच्याविषयी सहानुभूती व प्रेमाची भावना निर्माण झाली, म्हणून तिला गहिवरून आले.

(कंसातील म्हणी : अति तेथे माती, आगीतून उठून फुफाट्यात पडणे, पळसाला पाने तीनच, नावडतीचे मीठ अळणी, थेंबे थेंबे तळे साचे, कामापुरता मामा, गर्वाचे घर खाली)

खालील शब्द वाचा : पाऊल, गरीब, चूल, माणूस, जमीन, पाटील, कठीण, फूल, सामाईक, संगीत, शरीर.

वरील शब्दांतील शेवटच्या अक्षराला काना, मात्रा, वेलांटी किंवा उकार यांपैकी कोणतेच चिन्ह नाही; म्हणजेच या शब्दांतील शेवटचे अक्षर अकारान्त आहे. नियम असा आहे की, जेव्हा शब्दाचे शेवटचे अक्षर अकारान्त असते, तेव्हा शेवटून दुसऱ्या अक्षराला दिलेली वेलांटी किंवा उकार 'दीर्घ' लिहितात. (उदा. गरीब, चूल, कठीण).

• संगणकाच्या स्क्रीनसमोर दीर्घकाळ बसू नये, त्यामुळे डोळ्यांवर ताण येतो.
• प्रत्येक वीस मिनिटांनंतर जागेवरून उठून दहा-बारा पावले फिरून यावे, त्यामुळे आपले स्नायू सुस्थितीत राहतात.
• संगणकावर काम करणारी व्यक्ती व संगणकाची स्क्रीन यांमध्ये योग्य अंतर असावे.
• स्वतःचा पासवर्ड (Password) नेहमी गोपनीय ठेवावा.
• सर्व इलेक्ट्रिक वायर सुस्थितीत असल्याची खात्री करावी, तसेच संगणक चालू असताना आतील भागास हात लावू नये.