८. शब्दांचे घर

कवी कल्याण इनामदार यांनी या कवितेत 'शब्दांचे' एक अतिशय सुंदर घर कल्पिले आहे. ते म्हणतात की, या सुंदर घरात सर्व अक्षरे, स्वर, काना, मात्रा, वेलांटी आणि विरामचिन्हे एकत्र गुण्यागोविंदाने व एकोप्याने राहतात आणि शब्दांचे खेळ खेळतात.

शब्दांच्या या घरात सर्वांचे एकमेकांवर खूप प्रेम आहे. एखाद्या शब्दाची चिडचिड (धुसफुस) सुद्धा इथे हवीहवीशी आणि छान वाटते. प्रत्येक शब्दाचा अर्थ वेगळा असला, तरी ते एकमेकांच्या सुखदुःखात सहभागी होतात. त्यांच्यातील अंतर दूर करण्यासाठी वर रेघांचे (शिरोरेषेचे) छप्पर आहे.

जेव्हा हे शब्द एकमेकांच्या कानात हळूच कुजबुजतात, तेव्हा मनात कोवळा अंकुर फुलतो आणि कवितेचा लळा लागतो. आपल्या सभोवती हे शब्दांचे सुंदर गाणे नेहमी झिरपत (पाझरत) राहते. भाषेद्वारे आपण आपले विचार व भावना व्यक्त करतो, आणि शब्दांचे हे वावरणे किती सुंदर आहे, हे यातून कवीने स्पष्ट केले आहे.

'शब्द' या विषयावरील काही सुविचार :

• शब्द हेच शस्त्र आणि शब्द हेच शास्त्र आहे.
• शब्दांमुळे मने जुळतात आणि शब्दांमुळेच मने दुरावतात.
• शब्द हे तलवारीपेक्षाही धारदार असतात, त्यामुळे त्यांचा वापर जपून करावा.
• गोड शब्दांनी जग जिंकता येते.

मुलांनो, शाळेत तुम्हांला अनेक मित्र असतात. तुमची काळजी घेणारे, तुमचे आरोग्य जपणारे असे अनेक मित्र तुमच्या सभोवती आहेत. 'कोण बरे आहेत हे मित्र?' असा प्रश्न तुम्हांला निश्चितच पडेल. आपल्याला फळे, फुले, सावली देणारे वृक्ष; आपल्याला पिण्यासाठी पाणी देणाऱ्या नद्या; श्वसनासाठी ऑक्सिजन देणारी हवा; आपण ज्यावर निवांतपणे राहतो अशी जमीन... अर्थातच, आपल्या सभोवतालचा निसर्ग हाच आपला खरा मित्र आहे!